
Expositie
Als de Maas komt

Een eeuw overstromingen, hoogwater en leven langs de Maas




De Maas hoort bij Stein. De rivier vormde het landschap, bracht vruchtbare grond en bepaalde eeuwenlang het leven in dorpen als Meers en Maasband. Maar diezelfde Maas liet ook regelmatig zien waartoe zij in staat is.
Vanaf 2 oktober 2026 staat in De Hoppenkamp bij het Archeologisch Museum Stein de expositie ‘Een eeuw overstromingen in Stein’ centraal. Met historische foto's, films, documenten, archeologische vondsten en persoonlijke verhalen brengt Stichting Erfgoed Stein een eeuw leven met het water in beeld.
Een belangrijk vertrekpunt vormt de watersnood van 1925-1926. In de laatste uren van 1925 brak de Maasdijk bij Meers door. Het dorp, destijds ongeveer honderd huizen groot, kwam onder water te staan. Woningen raakten beschadigd, vee verdronk en inwoners moesten worden geëvacueerd. Oude foto's laten niet alleen de omvang van de ramp zien, maar ook hoe inwoners gezamenlijk probeerden mensen, dieren en bezittingen in veiligheid te brengen.
Ook de hoogwaterperiodes van 1993 en 1995 krijgen uitgebreid aandacht. Het water bereikte opnieuw de dorpen langs de Maas en maakte duidelijk hoe kwetsbaar het gebied nog altijd was. De gebeurtenissen vormden mede de aanleiding voor omvangrijke maatregelen langs de rivier, waaronder het latere Grensmaasproject. Daarbij werd gewerkt aan hoogwaterbescherming, rivierverruiming en natuurontwikkeling.
Juli 2021: opnieuw de dreiging van het water
Bijna een eeuw na de watersnood van 1925-1926 werd de regio opnieuw geconfronteerd met extreem hoogwater. In juli 2021 steeg de Maas in korte tijd zeer sterk. Inwoners van onder meer Maasband en Meers werden preventief geëvacueerd. De situatie was ernstig, maar de inmiddels uitgevoerde maatregelen langs de Grensmaas bewezen ook hun waarde.
Daarmee vertelt de expositie niet alleen een verhaal over overstromingen. Zij laat ook zien hoe onze omgang met de Maas in honderd jaar veranderde. Van dijken versterken en na een ramp herstellen, naar rivierverruiming en het bewust creëren van ruimte voor het water.
Foto's en films van inwoners
Een bijzonder deel van de expositie bestaat uit materiaal dat door inwoners uit het Grensmaasgebied beschikbaar is gesteld. Foto's en films uit particuliere collecties brengen de geschiedenis dichtbij. Ze laten niet alleen het water zien, maar vooral wat het betekende voor de mensen die er middenin stonden.
Dit materiaal wordt gecombineerd met foto's en documenten uit het archief van Stichting Erfgoed Stein. Op verschillende beeldschermen en via projectie zijn historische filmbeelden te bekijken.
Daarnaast worden vondsten uit het Grensmaasproject en het MaasBandProject tentoongesteld. Daarmee wordt ook zichtbaar wat de werkzaamheden langs de Maas over het verleden van het gebied aan het licht hebben gebracht.
Drie lezingen
De expositie wordt begeleid door een reeks lezingen waarin verschillende onderdelen verder worden uitgediept.
23 oktober 2026 – Een eeuw overstromingen
Over het stroomgebied van de Maas, veranderingen in de rivierloop, hoogwater, droogte en de grote overstromingen vanaf 1925-1926 tot en met 2021. Naast feiten en cijfers is er volop aandacht voor foto's en verhalen uit de gemeente Stein.
20 november 2026 – Het MaasBandProject
Danny Lemmens en Rob Paulussen vertellen over het onderzoek in en rond Maasband en de kennis die daarbij over het landschap en zijn geschiedenis wordt verzameld.
18 december 2026 – Het Grensmaasproject
Een lezing over de grootschalige veranderingen langs de Maas en de manier waarop hoogwaterbescherming, rivierverruiming, grindwinning en natuurontwikkeling met elkaar zijn verbonden.
Bij voldoende belangstelling kunnen aanvullende lezingen worden georganiseerd. Informatie over deelname en eventuele aanmelding wordt via onze website bekendgemaakt.
Opening op 2 oktober 2026
De expositie wordt op vrijdag 2 oktober om 19.00 uur officieel geopend door wethouder Joep Ummels.
Daarna is de tentoonstelling tot medio januari 2027 te bezoeken in De Hoppenkamp bij het Archeologisch Museum Stein, Hoppenkampstraat 14A in Stein.
Wie de Maas alleen kent zoals zij er vandaag bij ligt, ziet tijdens deze expositie een heel andere rivier. Een rivier die gaf en nam, die dorpen bedreigde en landschappen veranderde, maar die mensen ook steeds opnieuw bij elkaar bracht.