Door Rens Dormans, Stichting Erfgoed Stein

Maandag 9 november jl. bracht onze vrijwilliger Ralph een bijzonder bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Hij was daar op uitnodiging van PAN (Portable Antiquities of the Netherlands), dat dit jaar zijn 10-jarig bestaan viert. 

PAN is een landelijke database waarin amateurarcheologen en detectorzoekers hun archeologische vondsten kunnen laten registreren. Op deze manier leveren zij een belangrijke bijdrage aan het archeologisch onderzoek en onze kennis van het verleden. Vondsten die op het eerste gezicht misschien weinig bijzonder lijken, kunnen voor onderzoekers juist veel informatie opleveren. Want wat is eigenlijk een gewone vondst? 

Tijdens het bezoek was een mooie selectie van bijzondere archeologische vondsten te zien. Tegelijkertijd werd duidelijk hoe belangrijk ook de minder spectaculaire voorwerpen zijn. Door vondsten zorgvuldig te registreren en de vindplaatsen vast te leggen, kunnen onderzoekers patronen herkennen en nieuwe inzichten verwerven. 
Ralph houdt zich momenteel onder andere bezig met het verzamelen en registreren van propagandaspeldjes uit de Duitse periode 1933-1945, die in Nederland zijn gevonden. Ook hiervan heeft hij inmiddels een aantal laten opnemen in de PAN-database. Dergelijke voorwerpen zijn niet alleen interessant als archeologische vondst, maar kunnen ook bijdragen aan onze kennis van een beladen periode uit de Europese geschiedenis. 

Een bijzonder aandachtspunt was natuurlijk de gouden munt van Constantijn die Ralph eerder heeft gevonden. Juist deze munt is interessant in relatie tot de Peelhelm, die eveneens in het Rijksmuseum van Oudheden te zien is. Vanuit het lopende onderzoek wordt namelijk gekeken of er mogelijk een verband bestaat tussen beide vondsten. Het was dan ook bijzonder om de Peelhelm in Leiden te kunnen bekijken, terwijl het onderzoek naar deze mogelijke samenhang nog volop loopt. 
Voor Ralph was het al met al een bijzonder geslaagde dag, waarin niet alleen mooie vondsten centraal stonden, maar vooral ook kennisuitwisseling en samenwerking. 

Amateur en professional versterken elkaar 

Het bezoek onderstreept waar PAN voor staat: het verbinden van amateurarcheologen, detectorzoekers, musea en professionele onderzoekers. Amateurarcheologen beschikken vaak over een enorme kennis van hun vondsten en het landschap waarin deze worden aangetroffen. Wanneer die kennis wordt gedeeld en vondsten op de juiste manier worden geregistreerd, kan dat waardevolle nieuwe informatie opleveren voor de wetenschap. 
Ook Stichting Erfgoed Stein vindt deze samenwerking belangrijk. Archeologie is niet uitsluitend het werk van professionals. Juist door open te staan voor elkaars kennis, ervaring en inzichten kunnen we samen het verleden beter begrijpen. 

Want iedere vondst vertelt een verhaal. Soms is dat verhaal pas zichtbaar wanneer we bereid zijn samen verder te kijken.