Van detector naar geschiedenisboek
Vrijwilligerswerk, vakkennis en een vondst die blijft doorwerken
Soms begint geschiedenis niet in een archief of museumdepot, maar op een akker, met een metaaldetector en veel geduld. Begin december leidde zo’n ogenschijnlijk gewone zoekdag tot een vondst die inmiddels internationaal de aandacht heeft getrokken: een uiterst zeldzame gouden Romeinse munt uit de tijd van keizer Constantijn.
In De Muntkoerier, Editie 1 van 2026, beschrijft vrijwilliger archeologie Rens Dormans hoe deze vondst niet alleen wetenschappelijk bijzonder is, maar ook laat zien hoe belangrijk zorgvuldig zoeken, registreren en samenwerken is binnen de hedendaagse archeologie. Zijn artikel, getiteld Van detector naar geschiedenisboek, neemt de lezer mee van het moment van vinden tot de bredere historische betekenis.
De munt werd gevonden door Ralph Delil, vrijwilliger bij de ArcheoHotspot Stein. Wat begon als een kleine, goudkleurige vondst van vijftien millimeter bleek al snel van uitzonderlijke waarde. Het gaat om een zogenoemde 1½ scripulum, ook wel Nine Siliqua genoemd, geslagen rond 310 na Christus in de Romeinse muntplaats Ostia. Wereldwijd is slechts één ander exemplaar bekend.
Dormans plaatst deze vondst nadrukkelijk in een bredere context. Limburg is rijk aan archeologische sporen, maar juist door vondsten zorgvuldig te registreren en te onderzoeken, krijgen ze betekenis. De munt is opgenomen in PAN, de landelijke database voor archeologische vondsten, en wordt zowel als munt én als artefact beschreven. Dat laatste onderstreept dat nog niet alle vragen zijn beantwoord.
Voorbeeld uit De Muntkoerier 1-2026
Opvallend is het kleine gaatje in de munt. Dit wijst erop dat het object in een latere periode waarschijnlijk is gedragen als sieraad of talisman, iets wat in de vroege middeleeuwen vaker gebeurde met Romeinse objecten. Daarmee vertelt de munt niet alleen iets over de Romeinse tijd, maar ook over hoe latere bewoners met dit erfgoed omgingen.
In zijn artikel benadrukt Dormans ook de menselijke kant van de vondst. De plotselinge aandacht, de vele reacties en de impact op het dagelijks leven van de vinder maken duidelijk dat archeologie niet alleen een academische discipline is, maar ook mensen raakt. Tegelijk laat het verhaal zien hoe vrijwilligers, specialisten en instellingen samen zorgen voor kennisopbouw en zorgvuldige omgang met het bodemarchief.
Het volledige artikel Van detector naar geschiedenisboek van Rens Dormans is verschenen in De Muntkoerier, Editie 1 – 2026.
De papieren editie biedt een uitgebreide beschouwing en persoonlijke reflectie. Voor geïnteresseerden is de oorspronkelijke publicatie hieronder ook als PDF te downloaden.
Deze vondst markeert geen eindpunt, maar een begin. Verder onderzoek, analyses en publicaties zullen ongetwijfeld volgen. Zoals Dormans zelf schrijft: van dit kleine muntje kan nog een dik boek worden gemaakt. En het verhaal is nog lang niet uitverteld.