Hulp bij toegankelijkheid

Stichting Erfgoed Stein - Hoppenkampstraat 14-A - 6171 VP Stein

Openingstijden

Maandag 13.00 - 16.00 uur
Vrijdag 13.00 - 16.00 uur
Zondag wisselend, zie agenda

Entree

€ 4,50 vanaf 13 jaar
Kinderen tot en met 12 jaar gratis

Onderhoud kloosterkerkhof

Op zaterdagmorgen 30 april is door een aantal vrijwilligers van Stichting Erfgoed Stein, IVN Stein en omwonenden weer onderhoud gepleegd op het kloosterkerkhof in het kasteelpark van Stein, het zogenaamde ‘patersbos’.

We hebben ons vooral gericht op het onkruidvrij maken van de paden. Omdat er veel jong groen staat (maar ook boterbloemen en paardenbloemen) hebben we de perken zoveel mogelijk met rust gelaten. Het kloosterkerkhof is een boskerkhof en zo willen we de natuur ook enigszins zijn gang laten gaan. Bij veel graven is inmiddels de bloemengroet gebracht. De laatste bloemenvazen moeten de komende dagen nog door de adoptanten voorzien worden van bloemen.

Na een ochtend te hebben gewerkt, ligt het kerkhof er weer netjes bij. Het is zeker de moeite waard om de komende dagen het kerkhof even te bezoeken.

Veel dank aan alle vrijwilligers die hier wederom aan hebben meegewerkt.

Op zaterdag 28 mei a.s. vindt opnieuw onderhoud plaats op het kloosterkerkhof, ‘s-morgens van 10.00 uur tot 12.00 uur. Mocht u hierbij willen helpen, dan bent u van harte welkom. U kunt spontaan aankomen maar ook kunt u zich vooraf aanmelden bij het secretariaat van Stichting Erfgoed Stein (tel.: 046-4332861) of bij het Museum (tel.: 046-4338919).

Biografie pater Jacques Schreurs

Vrijdag 21 april j.l. heeft de regionale omroep van Limburg L1 radio- en TV-opnames gemaakt van Theo Schouw, die een uitgebreide biografie heeft geschreven over pater Schreurs: Witte raaf onder zwarte kraaien.

Jacques Schreurs (1893-1966), de laatste priester-dichter. Deze biografie verschijnt op 15 mei a.s. en het eerste exemplaar wordt in Sittard uitgereikt aan Theo te Wierik, provinciaal overste van de congregatie Missionarissen van het Heilig Hart.
De opnames hebben plaatsgevonden op kasteel Stein, het kloosterkerkhof bij kasteel Stein en in de multifunctionele ruimte De Hoppenkamp in Stein. De radio-uitzending van het interview vindt plaats op zaterdag 30 april tussen 10.00 en 12.00 uur bij Cultuur Café. De TV-opnames worden in een drieluik uitzonden op zaterdag 15, 22 en 29 mei a.s. Tegelijk met het verschijnen van de biografie brengt Albert Verlinde in Maastricht Schreurs’ Dagboek van een herdershond' als musical op de planken.

De priester-dichter Jacques Schreurs (Sittard, 1893 – Weert, 1966) was kapelaan onder mijnwerkers en woonwagenbewoners in Limburg. Hij is de Eric Odekerke, uit zijn autobiografische roman Kroniek eener parochie, dat door de KRO als Dagboek van een Herdershond werd uitgezonden en miljoenen kijkers trok. Schreurs haalde fel uit naar de mijnbaronnen en de geestelijkheid. Hij kwam op voor jongens met mijnangst, hun onderbetaalde vaders en te kinderrijke, overbelaste moeders.

Het werd hem niet in dank afgenomen. Hij kreeg veel anonieme verwijten (taakverwaarlozing) en verdachtmakingen (relaties met vrouwen) over zich heen. Hoewel hij als romanschrijver werd vergeleken met Arthur van Schendel en als dichter met Gezelle, Gorter en Boutens werd hij toch vaak ál te kortzichtig slechts ‘gewaardeerd’ als de lichtvoetige, lyrische Limburger en propagandist van de goede God. Hij had weinig contact met andere literatoren, ondanks zijn talrijke bijdragen aan de literaire tijdschriften. Zoveel te meer met beeldend kunstenaars. De handigste was hij niet. Zijn gratiepleidooi voor de ter dood veroordeelde NSB-leider Anton Mussert en zijn oproep mildheid te betonen jegens collaborateurs zette veel kwaad bloed. Als ex-gedetineerde van het ‘Oranjehotel’ én als priester meende hij recht van spreken te hebben.

Uiteindelijk werd hij benoemd tot rector in kleine zusterkloosters en vrijgesteld voor literair werk. Een enorme productie volgde. Hij was een schrijfdier. Hoewel zijn priesterschap de waardering voor zijn werk parten speelde – het antiklerikalisme groeide – bleef hij het ambt trouw. Wel voelde hij zich steeds eenzamer. Nederlands laatste grote priester-dichter, die dankzij radio en televisie en zijn gevarieerde oeuvre – toneel, romans, biografieën, korte verhalen, de Passiespelen van Tegelen, gedichten en gezangen – een stempel drukte op generaties (katholieke) Nederlanders stierf ‘eenzamer dan ik ben ingegaan’. Geen officiële erkenning voor de man – witte raaf onder zwarte kraaien – en geen praalgraf. Nu een biografie, een monument op papier. (Uitgeverij Leon van Dorp).

Fietsroute “Route vol Verwondering”

Op donderdagmiddag 14 april heeft Visit Zuid-Limburg de fietsroute “Route vol Verwondering” gepresenteerd. Deze fietsroute door de Westelijke Mijnstreek met een zuid-lus en een noord-lus heeft een lengte van 100 kilometer en voert langs plekken die betrekking hebben op het thema ‘bezinning’.

De zuid-lus door de Grensmaasvallei laat je onderweg verwonderen over de schitterende natuur, de vergezichten, het RivierPark Maasvallei bij Grevenbicht, Obbicht en Meers, het Geleenbeekdal en het culturele- en religieuze erfgoed in onder meer Stein, Elsloo en Urmond.

routevolverwondering route

Tijdens de route kom je tal van bijzondere gebouwen en plekken tegen vol verhalen, maar vaak zijn deze gebouwen gesloten voor publiek. De route brengt daar verandering in. Door het scannen van de QR-code op de gevelbordjes van de Route vol Verwondering worden de locaties op je eigen smartphone ontsloten met 360-gradenfoto’s, audiotours en video’s. Zo kun je je alsnog verwonderen over plekken waar je normaal gesproken niet (binnen)komt.

De route kan gestart worden bij een knooppunt naar keuze. Zo kan deze zuid-lus gestart worden vanaf het treinstation in Beek/Elsloo, Geleen-Oost, Spaubeek en Sittard. Ook bij diverse bordjes van de fietsknooppuntroute vind je de gevelbordjes van de fietsroute. Zo ook bij fietsknooppunt 41 op de hoek Scharbergweg, Kapelbergweg en Ondergenhousweg te Stein.

De fietsroute is gratis te downloaden via de website van visitzuidlimburg.nl / routevolverwondering. De route is mede tot stand gekomen in samenwerking met de Toeristische werkgroep De Maaskentj en Stichting Erfgoed Stein.

routevolverwondering kerk

Archeologie in de kunst

In het kader van de Nationale Museumweek is zondag 10 april het Museum voor Grafcultuur in Stein geopend. Naast de expositie 6.000 jaar grafcultuur zijn er deze zondag nog twee exposities te zien.

Op de eerste plaats '75 jaar Missionarissen MSC in Stein', een historische overzichtstentoonstelling van het leven in en rond het klooster.

De andere expositie heeft als titel 'Archeologie in de kunst'.

Er zijn en aantal werken te zien van Marleen Hamers. Zij nam deel aan verschillende Bandkeramische en IJzertijdopgravingen. Als afstudeerproject aan de kunstacademie in Maasmechelen koos zij ervoor om kunst en archeologie met elkaar te verbinden. Dit resulteerde in kleurrijke werken waarin de grondprofielen en vondsten verwerkt zijn.

Het museum is geopend vanaf 13.00 uur en de deuren sluiten om 17.00 uur. De toegang is deze zondag gratis.

Overigens, ook de kasteelruïne is zondagmiddag 10 april geopend voor publiek van 13.00 tot 17.00 uur. Ook hier is de toegang gratis.

foto Catalogus afstudeerprojecten 2018 Marleen HamersHelana web

Opgraving kasteel Spaubeek web

NLDoet 2022 - opschonen torenkelder

In het kader van NLDoet hebben vrijwilligers van Stichting Erfgoed Stein op zaterdag 12 maart 2022 hun handen weer uit de mouwen gestoken. Op de kasteelruïne zijn we vooral bezig geweest om de vloer van de torenkelder vrij te maken van de enorme brandnetelgroei en van een dikke humuslaag.

ses nl doet 22c

Onder de humus ligt een mooi stenen vloertje en die hebben we weer zichtbaar willen maken. De enorme stenen blokken die in de torenkelder liggen (sommigen heel mooi bewerkt !) willen we straks zodanig herschikken, dat men er op kan gaan zitten. Ons doel is om van deze kelder een luisterkelder te maken, waar men met een QR-code een verhaal over de bewoners kan lezen, luisteren naar middeleeuwse muziek, kijken naar een middeleeuwse dans, etc. Het onkruidvrij maken van de kelder is de eerste stap van ons plan. De stenen blokken liggen nu in het midden van de keldervloer en de brandnetels en de humuslaag zijn zoveel mogelijk verwijderd.

Als de grond en de vloer wat droger zijn geworden, maken we de vloer verder schoon en rangschikken we de blokken. Waar nodig leggen we worteldoek om de groei van onkruid in te dammen. Verder is er geveegd in de torens, zijn de vitrines schoongemaakt, is onkruid verwijderd op de trappen en zijn de eerste planten ingepland in de kruidentuin. Tijdens onze werkzaamheden hebben we een aantal spontane kasteelbezoekers mogen verwelkomen. Een vruchtbare dag, met vlaai, met een stralende zon en met een mooi resultaat.

We danken onze vrijwilligers.

ses nl doet 22b

De bloemengroet

De adoptanten van de graven van het kloosterkerkhof te Stein hebben onlangs bericht ontvangen van het secretariaat van Stichting Erfgoed Stein.

Omdat de corona-crisis nog niet voorbij is en om de reisbewegingen te beperken hebben wij als stichting besloten om ook dit jaar de bloemengroet van mei 2021 te verzorgen voor alle graven op het kerkhof. Zaterdagmorgen 1 mei jl. hebben 12 vrijwilligers het kerkhof verzorgd, de kruisjes schoongemaakt en vooral veel onkruid verwijderd. In de middag heeft Bloemensalon Peter de Koning in opdracht van Stichting Erfgoed Stein de bloemen geplaatst.

Het kerkhof ziet er weer tiptop uit: de moeite waard om het opnieuw te bezoeken. Van de provinciaal overste van de Missionarissen van het H. Hart, Theo te Wierik MSC, ontvingen we naar aanleiding van de brief van het secretariaat een hartverwarmende reactie. Een deel van de brief willen we graag met u delen. “Mede namens mijn medebroeders zijn wij de Stichting Erfgoed Stein zeer erkentelijk voor het voortreffelijk verzorgen van ons kerkhof waar verschillende Zusters en medebroeders hun laatste rustplaats hebben gevonden: allemaal vrouwen en mannen die een enorme inzet getoond hebben voor onze (wereldwijde) samenleving. Zij verdienen tot in lengte van jaren een waardige rustplaats. U zorgt daar bijzonder goed voor. Wij willen u daarvoor nogmaals danken……

…. en een hartelijke groet, mede namens alle medebroeders van de Nederlandse MSC Provincie. Stein blijft in ons hart ……”

Rijke cultuur en historie op de kaart gezet

De gemeente Stein heeft een rijk verleden. Als één van de eerst bewoonde streken van Nederland zijn er al tal van archeologische vondsten gedaan, en barst deze streek van het bijzonder erfgoed.

Tot voor kort werd dit echter amper beschermd, met het verdwijnen van waardevolle gebouwen en elementen tot gevolg. Om ook dát tot het verleden te laten behoren, is vijf jaar geleden het Erfgoedproject Stein van start gegaan. Dat project wordt binnenkort afgerond.

Wethouder Gina van Mulken (sport, cultuur, recreatie & toerisme): “Wat begon met het idee voor het ‘simpelweg’ aanwijzen van gemeentelijke monumenten, mondde uiteindelijk uit in een toonaangevende cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente Stein. En dat was nodig: in 2016 telde Stein maar weinig erkend erfgoed. Best vreemd voor een gemeente met een groot historisch verleden.”

Unieke landschapsontwikkeling
Dankzij waardevolle samenwerkingen met meerdere historische verenigingen is de ruimtelijke geschiedenis van Stein in beeld gebracht. Niet alleen de ontwikkeling van de kernen, maar ook het landschap maakte hier deel van uit. Want ook dát is bijzonder in deze gemeente. In Stein komen het Heuvelland, de Maasvallei en het Graetheideplateau – drie landschappen met elk een eigen karakter – op een natuurlijke manier samen. In een landschapsbiografie is precies inzichtelijk gemaakt hoe het landschap zich heeft ontwikkeld.

Bijzondere verhalen
Hoewel erfgoed theoretisch over stenen gaat, gaat het natuurlijk écht over de eeuwenoude verhalen die deze vertellen. En in dit geval, het bijzondere verhaal van Stein. Als je weet hoe het landschap, de kernen en bebouwing zich ontwikkeld hebben, herken je de historische elementen die nog behouden zijn en weet je ze op waarde te schatten. Bij al die elementen hoort een verhaal en die willen we bewaren.

Onderlinge verbanden zoeken
Bij de start van het project is Buro4 als specialist op het gebied van erfgoedzorg ingeschakeld. Door het erfgoedproject groots aan te pakken konden alle aspecten – stenen, landschap, monumenten en meer – in samenhang met elkaar worden onderzocht. “Het totaalplaatje en de onderlinge verbanden leverden veel nieuwe inzichten op”, vertelt Har van der Borgh, Buro4. “Ook de hulp van de inwoners was onmisbaar: tijdens één van de informatieavonden kwam bijvoorbeeld aan het licht dat er bij graafwerkzaamheden in Stein oud muurwerk was gevonden, op de plaats waarvan we al vermoedden dat er een vluchtburcht was geweest. Door al die gegevens te combineren schoof het geheel langzaam maar zeker in elkaar.”

Cultuurhistorische waardenkaart
Het uitvoerige onderzoek heeft geleid tot een cultuurhistorische waardenkaart die uniek is in Nederland, en als voorbeeld dient voor andere gemeentes. De kaart is niet alleen een naslagwerk van het te beschermen erfgoed, maar het is ook een startpunt voor een nieuwe manier van omgaan met historie en cultuur.

Erfgoed (h)erkennen staat hierbij voorop – de waarde van onze geschiedenis moet de aandacht krijgen die het verdient. Dat doen we door het erfgoed te beschermen en de huidige kwaliteit te verbeteren.

Beschermen van waardevol erfgoed
Wethouder Danny Hendrix (fysieke leefomgeving): “Om het waardevolle erfgoed te beschermen, wordt er een bestemmingsplan opgesteld. Het bijzondere van dit bestemmingsplan is dat al het ruimtelijk erfgoed is meegenomen. Zo is de historische infrastructuur en het waardevolle groen nu ook beschermd. Het plan bevat regels over hoe om te gaan met beschermd erfgoed. Het bestemmingsplan ligt medio april ter inzage. Mochten er zienswijzen worden ingediend, dan worden deze meegenomen in de definitieve vaststelling.”Trots op Stein
Tot slot is er ook speciale aandacht voor de beleving van deze culturele schatten. Zo is er de wens om monumenten toegankelijker te maken, zodat zowel bewoners als toeristen er op de best mogelijke manier van kunnen genieten.

Kijk HIER voor de cultuurhistorische waardenkaart.

Stein cultuurhistorische waardenkaart 


Erfgoedbeleid

De gemeenteraad heeft het erfgoedbeleid vastgesteld. Belangrijk om te weten is dat het waardevolle erfgoed door middel van een bestemmingsplan beschermd gaat worden. Dit plan bevat regels over hoe om te gaan met beschermd erfgoed. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het bestemmingsplan. Naar verwachting zal het bestemmingsplan begin april ter inzage worden gelegd.

Cultuurhistorische waardenkaart

Het geselecteerde cultuurhistorisch erfgoed is in één overzicht te bekijken via de digitale waardenkaart. Klik hier om de waardenkaart te openen >

Tips bij het gebruiken van de waardenkaart:

  • Klik op legenda en schakel alle lagen uit. Zo kun je makkelijk de lagen aanvinken die je wil bekijken.
  • Links onderin staat een kleine plattegrond. Door hierop te klikken kun je kiezen voor een satelliet- of straatweergave. Op die manier zijn ook de straten en straatnamen zichtbaar.
  • De waardenkaart werkt het beste in Google Chrome.

Selectie waardevol erfgoed

In 2016 zijn we gestart met het Erfgoedproject Stein. In de afgelopen jaren is veel werk verricht om de identiteit en unieke kwaliteiten van Stein in beeld te brengen. Met name historische verenigingen hebben een waardevolle bijdrage geleverd aan het in beeld brengen van de ruimtelijke geschiedenis van Stein en inventarisatie van het erfgoed. Uniek hierbij is dat niet alleen gebouwen en historische nederzettingsstructuren zijn meegenomen maar ook het landschap, historisch groen en overig erfgoed. Dit houdt in dat er rekening is gehouden met het gehele ruimtelijke erfgoed waarbij het totaal van de cultuurhistorische waarden onder de loep is genomen.

Stein in Docuserie Samen Ouder

In de eerste aflevering van de documentaireserie Samen Ouder, over eenzaamheid onder ouderen, komen de fotoavonden in Stein en Elsloo aan bod.

Drie Steinse stichtingen, te weten Stichting Erfgoed Stein, Stichting Streekmuseum Elsloo en Stichting Dorpsplatform Elsloo, hebben onder de noemer "Wètse Nog" hun krachten gebundeld in de strijd tegen eenzaamheid onder ouderen.

Tot aan de Coronacrisis verzorgde Wim Janssen eenmaal per maand fotomiddagen en avonden in Zorgcentrum De Moutheuvel, Zorgcentra Aelserhof en La Famille in Elsloo of in de eigen locatie De Hoppenkamp. We hopen de fotoavonden zo snel mogelijk weer te kunnen opstarten. Klik op de onderstaande foto om het item over Stein te starten.

U kunt deze door het Oranjefonds geproduceerde serie hier volgen > 

Eenzaamheid is nog altijd een groot probleem onder ouderen. Een derde van de 75-plussers ervaart gevoelens van eenzaamheid. Dit is voor het Oranje Fonds een belangrijk thema, daarom steunt het Fonds tal van projecten die zich hiervoor inzetten. In de documentaireserie worden deelnemers aan deze projecten gevolgd. 

StichtingErfgoedStein Video Oranjefonds2

Klik op foto om de video te starten.

met dank aan

Tijdens openingsuren telefonisch bereikbaar.


© - Stichting Erfgoed Stein. Alle rechten.

brainy.nl - online marketing.